Żeleński Boy Tadeusz

pseudonim Boy (1874-1941), polski krytyk literacki i teatralny, publicysta, satyryk, tłumacz.
Syn W. Żeleńskiego.

1892-1900 studiował na UJ medycynę. 1901-1906 pracował jako lekarz, specjalizując się w pediatrii (publikacje naukowe na ten temat).

Od 1906 współautor programów kabaretu Zielony Balonik.

Do zakończenia I wojny ?wiatowej był lekarzem kolejowym, 1915 powołany do armii austriackiej.

1922 zamieszkał w Warszawie.

1914 odznaczony palmami Akademii Francuskiej , 1922 Krzyżem Kawalerskim Legii Honorowej za liczne i znakomite przekłady (przełożył ponad 100 tomów klasyki literatury francuskiej).

1933 członek Polskiej Akademii Literatury.

Po wybuchu II wojny ?wiatowej we Lwowie, gdzie został kierownikiem katedry historii literatury francuskiej na Uniwersytecie Lwowskim. Zamordowany po zajęciu Lwowa przez Niemców.

Ogromną popularność zyskały jego utwory satyryczno-kabaretowe, zebrane 1908-1917 w 11 publikacjachksiążkowych.

Twórczość:

• Największy rozgłos zyskały Słówka (1913).
• Eseje literackie, m.in.: Studia i szkice z literatury francuskiej (1920),
• Mózg i płeć (tom 1-3, 1926-1928),

monografie:

• Molier (1924),
• Balzac (1934).

Ceniony krytyk teatralny, opublikował cykl felietonów

Flirt z Melpomeną (tom 1-10, 1920-1932), następnie 7 dalszych tomów (1933-1939).

Znany publicysta, przeciwnik klerykalizmu i ciemnoty, występujący jako zwolennik liberalnej demokracji, np. w zbiorach:

• Brewerie (1926),
• Dziewice konsystorskie (1929),
• Marzenie i pysk (1930),
• Piekło kobiet (1930),
• Nasi okupanci (1932).
  
  W głównych zbiorach:
• Ludzie żywi (1929),
• Brązownicy (1930),
• Obrachunki fredrowskie (1934)

występował w obronie pełnej prawdy w nauce o literaturze.

• Monografia Marysieńka Sobieska (1937),
• Znaszli ten kraj?... (1931).
• Szkice o literaturze francuskiej (tom 1-2, 1956),
• Pisma (tom 1-28, 1956-1975),
• Listy (1972),

wybory publicystyki i szkiców:

• Reflektorem w mrok (1978),
• O literaturze niemoralnej (1990).